مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)
جستجو



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
آخرین نظرات
خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه وبسايت ایمیل خود را در کادر ذيل وارد نموده و دکمه ارسال به خبرنامه را بزنید. پس از تکميل مراحل ثبت نام و دريافت اولين ايميل از خبرنامه، روي لينک فعال سازي کليک نمائيد.

لطفا آدرس ايميل خود را وارد کنيد:

FeedBurner

طبقه بندی موضوعی

1. انتقام خون پدر و یارانش

2. دعوت به رضاى آل محمّد صلى ‏الله‏ علیه‏ و‏آله.

3. امر به معروف و نهى از منکر

4. تشکیل حکومت اسلامی

 

با توّجه به اوضاع و احوال مسلمانان در زمان خلفاى بنى امیّه و ظلم‏هایى
که از طرف آنان نسبت به ملّت اسلام عموما و خاندان پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله و مجاهدین
علوى خصوصا و پایمال کردن حقوق مسلّم آنان، صورت مى‏گرفت، علّت قیام
حضرت یحیى بن زید صلى‏الله‏علیه‏و‏آلهروشن مى‏شود و مى‏توان، علل و فلسفه نهضت
مقدّس یحیى علیه‏السلامرا در چند جمله خلاصه کرد که عبارتند از:

  1. انتقام خون پدر و یارانش

پس از شهادت دل‏خراش و اسفناک زید علیه‏السلام، مردم خراسان در ظاهر به
حکّام اموى اظهار نفرت و انزجار مى‏کردند و در عوض طرفدارى و محبّت
خاندان پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آلهبه ویژه یحیى علیه‏السلام، در قلبشان جاى گرفته و مى‏گرفت.
یحیى علیه‏السلامدر خراسان چنان نفوذى به هم زده بود که دعات بنى العبّاس و
هواخواهان حکومت عبّاسى براى پیشبرد مرام خویش به وى پیوستند، به
طورى که بکیربن ماهان که از طرفداران پرپاقرص عبّاسى‏ها و از
شخصیّت‏هاى مهم عراق بود، مردم را به بیعت با یحیى علیه‏السلامدعوت مى‏کرد[1].

 

یحیى علیه‏السلام جوان پر شورى بود که تاریخ شهدا و سرگذشت انقلاب‏هاى
آزادى بخش بزرگ جهان، کمتر کسى را مثل او به خاطر دارد؛ شخصیتى که
هر گاه چهره مقدّس، پرشور و حماسه آفرینش را در نظر مجّسم کنیم، از
شهامت و شجاعت بى نظیرش دچار شگفتى مى‏شویم. او بعد از شهادت
مردانه پدرش، بنابه وصیّت وى که فرمود:

«فرزندم با این قوم نبرد کن[2]».

چنان قیامى در خراسان به جهت خونخواهى پدر مظلومش به پا کرد که
دستگاه ظلم و ستم بنى امیّه را بار دیگر به لرزه در آورد.

آرى، قیام یحیى علیه‏السلام بنابه وصیّت پدر بزرگوارش حضرت زید علیه‏السلامو به
خون‏خواهى او و اصحابش بود، هم چنان که خود زید علیه‏السلام هدف از قیام برعلیه
دستگاه جابر اموى را چنین فرمود:

«انّما خرجتُ على الذین قاتلوا جدّی الحسین علیه‏السلام[3]».

من بر ضدّ آنان که با جدّم حسین جنگیدند قیام کرده‏ام.

به طور یقین خون خواهى یحیى علیه‏السلام، از عمّال اموى به خاطر به شهادت
رساندن پدر و اصحابش به ویژه جدّش امام حسین علیه‏السلامبوده است و جاى
بسى افتخار است که جوانى 18یا 27  ساله با قیام جاودانه خود حکّام اموى را
به وحشت بیاندازد و باعث سقوط آنان شود.

از این رو مسعودى در تحلیل حرکت یحیى بن زید علیه‏السلام این نواده برجسته
رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله مى‏نویسد «منکرا للظلم و ماعمّ النّاس من الجور»[4]

 

او، بر ضدّ سمتى که تمامى مردم را فرا گرفته بود، قیام کرد.

  2. دعوت به رضاى آل محمّد صلى‏الله‏علیه‏و‏آله

با توّجه به شخصیّت والاى یحیى علیه‏السلام هدف او از قیام نیز آشکار مى‏شود.
زیرا، وى هنگام برشمردن انگیزه قیام پدرش زید علیه‏السلاممى‏فرماید: «إنّ أبی کان
أعقل من أن یُدّعى ما لیس له بحقّ، إنما قال أدعوکم إلی الرضا من آل
محمّد
صلى‏الله‏علیه‏و‏آله عنّى بذلک ابن عمّی جعفر[5]».

پدرم عاقل‏تر از این بود که چیزى را که حق وى نیست، ادّعا کند. بلکه او
مى‏گفت: من شما را به سوى فرد پسندیده شده از آل محمّد صلى‏الله‏علیه‏و‏آلهدعوت
مى‏کنم ومنظور وى از آن، پسر عمویم امام صادق علیه‏السلامبود.

از آن جایى که راوى این خبر، خود از یحیى علیه‏السلام سؤال نموده، لذا این
مسئله به منزله اعتراف مى‏باشد.

از این رو هدف از قیام یحیى علیه‏السلام نیز یقینا در صورت پیروزى، تفویض
قدرت و حکومت به امام معصوم عصر، یعنى امام جعفر صادق علیه‏السلام بوده است
که با کلمه رمزى و کلّى «رضاى آل محمّد صلى‏الله‏علیه‏و‏آله» مطرح مى‏شد.

یحیى علیه‏السلام به امامت پسر عمویش امام صادق علیه‏السلاماعتراف داشت و اگر
نهضت او به پیروزى مى‏رسید، حتما حکومت را به صاحب اصلى او یعنى امام
صادق علیه‏السلامارجاع مى‏داد.

روایاتى که حاکى از حزن و اندوه فراوان امام صادق علیه‏السلام و گریه‏هاى شدید
آن حضرت بعد از شهادت یحیى علیه‏السلام است، گویاى این مطلب است که
یحیى علیه‏السلام، نزد امام صادق علیه‏السلام مقام و مرتبه‏اى خاص داشته است[6].

 

سیّد على خان در ریاض السالکین مى‏گوید: «تنبیه فی بکائه (أی
الصادق
علیه‏السلام) على یحیى بن زید و شدّة وجده و دعائه له دلیل على أنّ یحیى
کان عارفا بالحقّ، معتقدا له و أنّ حاله فی الخروج کحال أبیه رضی اللّه‏ عنه»[7].

گریه امام صادق علیه‏السلام بر یحیى و شدّت اندوه و دعاى خیر آن حضرت براى
وى؛ دلیل است بر این که یحیى عارف به حقّ و معتقد به امامت آن حضرت
بود و برنامه قیام او همان برنامه پدرش زید علیه‏السلام بود؛ درود خدا بر او باد.

  3. امر به معروف و نهى از منکر

امر به معروف و نهى از منکر از مهم ترین وظایف هر مسلمانى است و با
شرایط و ضوابطى، عمل به آن لازم و ضرورى است.

مرحله نهایى امربه معروف و نهى از منکر، قیام با شمشیر و جنگ
مسلحانه است و اگر با دقّت بررّسى کنیم، علّت تشریع جهاد در اسلام و «قیام
فی سبیل اللّه»
با آن اهمیّت و ضرورت، مرحله آخر امر به معروف و نهى از
منکر مى‏باشد.

قیام خونین و پر شکوه زید بن على علیه‏السلام که بعد از حادثه عاشورا مهم ترین
قیام شیعه و مورد تأیید ائمّه معصومین علیهم‏السلام قرار گرفته است، براى امر به
معروف و نهى از منکر بود[8]. تمام نهضت‏هاى به حق، مورد تأیید اسلام و ائمه
اطهار علیهم‏السلامو فلسفه آن به این دو امر حیاتى، بر مى‏گردد.

 

ایستادن در برابر زورگویان و زیر بار نرفتن و جلوگیرى از جنایات و
کارهاى ضد انسانى و ضد اسلامى حکّام و زمامداران، حتّى آنان که به نام
خلیفه پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله و یا حاکم اسلامى زمام را به دست مى‏گیرند، از جمله
وظایف مسلمین بوده و هست.

بر این اصل، یحیى علیه‏السلام که مى‏دید ظلم و جور حکومت سفّاک اموى به اوج
خود رسیده و پدرش با اصحاب و یارانش به خاک و خون کشیده شده‏اند و
کسانى که به عنوان جانشین رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله، بر مسند خلافتند فرزندان او را
قطعه قطعه مى‏کنند، قیام کرد.

با توجّه به فشارهاى بى حدّ و طاقت فرسا و زورگویى‏هائى که ولید بن
عبدالعزیز اموى نسبت به علویّون روا داشت، مى‏توان به این نتیجه رسید که
یکى از علت‏هاى قیام یحیى بن زید علیه‏السلام و یارانش، برضد دستگاه اموى، ستم
مضاعف و فشارى بود که به آنان وارد مى‏شد و با توّجه به آزادمنشى و کرامت
نفس این ْفرزند پاک رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله تحمّل ننگ و عار و ذلّت برایش
امکان‏پذیر نبود، لذا پس از امر به معروف و نهى از منکر با زبان نرم، قیام به
شمشیر نمود و مرگ با عزّت را در برابر زندگى با ذلّت برگزید.

  4. تشکیل حکومت اسلامى

با استفاده از آیات فراوان و حتّى متواتر، روشن است که بعد از
پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله، حکومت و امامت و زمامدارى مسلمین، حقّ مسلم افراد واجد
شرایط و صالح، یعنى ائمّه علیهم‏السلام بوده است. متأسّفانه شرایط و امکانات، به آن
بزرگواران اجازه نداد که هر کدام در زمان خود مانند امام حسین علیه‏السلام قیام
مسلّحانه نمایند، لکن در حدّ امکان با دستگاه جور زمان خود به هر وسیله
ممکن، مخالفت مى‏کردند که در سیره ائمّه علیهم‏السلام و کتاب‏هاى معتبر و مشهور
شیعه مذکور است.

 

این هدف با دلایلى که در گذشته اشاره شد، فلسفه قیام یحیى بن
زید علیه‏السلام را معلوم مى‏نماید. زیرا او مى‏دید که امام جعفر صادق علیه‏السلام که از حیث
علم، شجاعت، دیانت و تقوى، در رأس هرم جامعه است کنار گذاشته شده و
در عوض، پست فطرتان بوزینه باز به عنوان خلیفه رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آلهزمام امور
را به دست آورده‏اند، و این براى یحیى علیه‏السلام ننگ آور بود. لذا قیام کرد تا در
صورت شکست دولت اموى و پیروزى بر آنها، تشکیل حکومت اسلامى دهد
و ریاست و رهبرى و امامت آن را به دست باکفایت امام صادق علیه‏السلامتفویض
نماید. امّا چنین نشد و این نهضت نیر مانند ده‏ها قیام علویّون به خاک و خون
کشیده شد، اما در نهایت همانند قیام‏هاى قبل و بعد از خود زمینه باعث
واژگون شدن دولت خود کامه اموى را فراهم ساخت.

 

 


[1]. مناقب العبّاس و فضائله: 111.

 

[2]. زید بن على  علیه‏السلام: 277 ،سیرى در تاریخ تشیّع: 395.

 

[3]. الفرق بین الفرق: 25، أعلام الورى 1: 188، قیام زید بن على علیه‏السلام:114.

 

[4]. ریاض السالکین: 126، ریاض الأخران: 181، قاموس الرجال 4: 262.

 

[5]. مروج الذهب 3: 334.

 

[6].  الغدیر3، وقایع الأیام خیابانى: 78.

 

[7].  ریاض السالکین: 28.

 

[8].  وسایل الشیعه 11: 403.

 

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۳/۰۷/۲۹

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی