مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)
جستجو



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
آخرین نظرات
  • ۲۷ خرداد ۹۶، ۱۳:۵۵ - مجله مد
    ممنون
خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه وبسايت ایمیل خود را در کادر ذيل وارد نموده و دکمه ارسال به خبرنامه را بزنید. پس از تکميل مراحل ثبت نام و دريافت اولين ايميل از خبرنامه، روي لينک فعال سازي کليک نمائيد.

لطفا آدرس ايميل خود را وارد کنيد:

FeedBurner

طبقه بندی موضوعی

فهرست مطالب پست:

موقعیّت آرامگاه امامزاده یحیى.

نسب شریف..

یک پیشنهاد

 موقعیّت آرامگاه امامزاده یحیى 

بناى امامزاده یحیى در کنار بازار ساوه است که درنزد اهالى به سیّدیحیى و فرزندش سیّد ابوالرضا ، از احفاد امام موسى کاظم علیه‏ السلام شهرت دارند.

امّا مرحوم عبّاس فیض که خدا رحمتش نماید، مى‏نویسد: «به ظن قوى،
أبوالرضا کنیه همان امامزاده یحیى است. از آن جایى‏که آن مرحوم در هنگام
تألیف کتاب گران‏سنگ خود مدرکى جهت اثبات ادّعاى خود نداشته، از
موضوع بحث که همانا نسب امامزاده بود گذشت و به توصیف بقعه امامزاده
یحیى پرداخت.

این بنا ، مشتمل بر بقعه، گنبد و صحن است.

بناى بقعه به صورت مربع متساوى الأضلاعى به دهانه و ارتفاع 9 متر با
جدار سفید کارى و ازاره سیمانى تعمیرى است که در هر ضلعى، شاه‏نشینى
به دهانه 5/2 متر و عرض 50 سانتیمتر ساخته شده است. در چهار گوشه
فوقانى بنا ، نیم طاقى تعبیه شده که چهار ضلعى را به مثمن تبدیل کرده و پا
کار پوشش عرقچینى بر آن پیاده شده است. در وسط بقعه، ضریحى مشبّک

از چوب و درون آن، مرقدى مزیّن به کاشى‏هاى خشتى فیروزه‏اى رنگ
جدید وجود دارد.

در جانب شمالى بقعه، ایوانى به دهانه 4، عرض 3 و ارتفاع 6 متر با جدار
کاشى‏کارى تعمیرى و پوشش آراسته به گچبرى توأم باقطعاتى از آیینه
ساخته‏اند که جرزهاى طرفین آن، آجرى است و در دل جرز شرق،
سقاخانه‏اى هویداست. در اطراف بقعه، صحنى است که در هر طرف،
14 حجره و در ضلع شمالى و طرفین دالان ورودى صحن، شش حجره
ساخته شده است. گنبد بنا، آجر پوش عرقچینى و از بناهاى عصر صفوى و
فاقد تزیینات است.[1]

 نسب شریف

هم چنان که اشاره شد، اهالى شخصیّت مدفون در بقعه را از احفاد
امام موسى کاظم علیه‏ السلام مى‏دانند که على التحقیق اصلى ندارد و از باب
رب شهرة لا اصل لها است. زیرا از میان احفاد آن حضرت یحیى نامى
به منطقه آوه و ساوه مهاجرت ننموده و هیچ یک از علماى انساب نیز به آن
اشاره نکرده‏اند.

به طور قطع تا اواخر قرن پنجم، نه امامزاده‏اى به نام یحیى به شهر ساوه
وارد شده و نه بقعه‏اى به چنین نام وجود داشته است. به شهادت مورّخان و
علماى انساب، شخصّیت مدفون در این بقعه، یکى از سادات جلیل القدر،

فاضل، صالح و دین‏دار حسنى است که در سال 541 ه . ق در این شهر وفات
یافته و در این مکان دفن شده است.

علاّمه محقّق سیّد عبدالعزیز طباطبایى، در کتاب معجم أعلام الشیعه
نسب شریف این امامزاده عظیم الشان را به نقل از سمعانى مى‏نویسد:

«یحیى بن زید بن خلیفه بن داعی بن مهدی بن إسماعیل بن القاسم
بن أحمد بن إسماعیل بن الحسن بن زید بن الحسن بن على بن أبى طالب
علیه‏ السلام.

و هوالسیّد أبوالرضاالعلوی الحسنی من أهل ساوه، المتوفّى
سنة 541 ه . ق»[2]

یحیى بن زید.. . سیّد أبوالرضا علوى حسنى از أهل ساوه است که در سال
541 ه . ق وفات یافته است.

بنابر این احتمال مرحوم فیض درست بوده، اما مدرکى در دست نداشته
است.

مى‏بینیم این بقعه اول این که متعلّق به یک نفر بوده، و دوم شخصیّت
مدفون در آن حسنى است نه موسوى.

أبو سعد سمعانى در کتاب معجم شیوخ، شرح حال او را نگاشته و در
کتاب التحبیر نیز درباره این سیّد جلیل القدر چنین مى‏نویسد: «کان علویّ
دیّن، فاضل، صالح، خیّر، جمیل الأمر، شیخ الصوفیّه، متواضعاً. متخلّقاً
بالأخلاق الحسنة.»
[3]

 

وى سیّد علوى دین دار، دانش‏مند، نیکوکار و خیّر، زیباکردار، شیخ
صوفیّه، متواضع و داراى اخلاق نیکو بوده است.

او اضافه مى‏کند که: «در اصفهان از فقیه أبو سعد محمّد بن محمّد بن
محمّد مطرز و از أبوسعد محمّد بن على بن محمّد سرفتج کاتب و از أبوبکر
عبدالجبّار بن عبداللّه بن محمّد بن فوریه صفّار و از أبوالفرج رجاء بن محمّد
بن أحمد بن جعفر بن روح قاضى، استماع حدیث نموده است.»

سمعانى مى‏نویسد: «لقیته بالکرج أوّلاً و کتبت عنه بها، ثمّ کتبت عنه
بساوة منصرفی من العراق، و کانت و لادته لیلة النصف من ذیالحجّة سنة
468 بآمل طبرستان، و توّفی بساوة فی شعبان سنة 541 ه  . ق.»
[4]

بار اوّل او را در کرج زیارت کردم و از او مطالبى در آن جا نوشتم، سپس
ملاقاتم در ساوه بود هنگامى‏که قصد عزیمت به عراق را داشتم. وى در نیمه
نخست ذى الحجّه سال 468 ه . ق در آمل طبرستان به‏دنیا آمد، و در شعبان
سال 541 ه . ق در ساوه وفات یافت.»

بنابر این، دیگر جاى هیچ شک و تردیدى نیست که بارگاه کنونى در ساوه
از آن این سیّد جلیل القدر و فقیه اهل بیت علیهم‏السلامباشد. زیرا مرحوم فخر رازى
نیز این نسب را تایید کرده و تعداد فرزندان اسماعیل بن القاسم بن أحمد بن
إسماعیل را سه تن مى‏شمارد که عبارتند از، 1 ـ أبویعلى محمّد 2 ـ مهدى
أبوالرضا 3 ـ أبوزید أحمد.[5]

 

علاّمه نسّابه أبوطالب مروزى، وفات قاسم بن أحمد، جدّ پنجم امامزاده
یحیى ساوه را در دیلم دانسته و نام مادر او را صفیه دختر اسحاق کوکبى
معرّفى مى‏کند.[6]

وى اضافه مى‏کند که: «له ثلاثة أولاد أعقبوا و ذیّلوا بآمل و ساوة و منهم
بسرخس قوم»
[7]

براى او سه فرزند نسل دار «معقّب» است که تداوم آنها در آمل و ساوه و
قومى نیز در سرخس مى‏باشند .

بنابر این چنین استدلال مى‏شود که این خاندان در دیگر شهرهاى
ایران سکونت داشته‏اند. آن چه از کلام حاکم ابو عبدالله نیشابورى بر
مى‏آید، جدّ این امامزاده نیز از علماء فاضل قرن پنجم بوده است: او در
این باره مى‏نویسد: «خلیفه أبوطاهر بن داعى بن مهدى العلوى العمری
الاسترآبادى، علوی فاضل، قدم نیشابور و سمع کتب، و سمع من أبى الحسین
عبدالغافر».
[8]

او سیّد علوى دانش‏مندى بود که وارد نیشابور شد و استماع کتب نمود و
از أبى الحسین عبدالغافر نیز استماع حدیث کرد.

ظاهراً حاکم نیشابورى، در انتساب او به امام معصوم علیه‏ السلاماشتباه نموده، و
این سیّد را از احفاد امام على علیه‏ السلام از نسل عمر الأطرف دانسته که قبلاً نسب
شریف این امامزاده جلیل‏القدر بیان شد.

 

 یک پیشنهاد

از آن جایى که تاکنون نسب شریف این امامزاده مخفى بوده و مردم او را
به دید یک امامزاده عادى و نوه امام موسى کاظم علیه‏ السلاممى‏نگریستند که
مدرکى نیز بر آن اقامه نشده بود و دلیلى هم بر اهمیّت فوق العاده دادن
به بقعه مذکور نمى‏دانستند، اکنون که نگارنده با زحمات فراوان و بدون
چشم داشتى نسب شریف وى را از کتاب‏هاى معتبر انساب استخراج نموده،
پیشنهاد مى‏کند که در روز تولّد او در شهر ساوه جشنى مهیّا و در فضایل
اهل بیت علیهم‏السلاممطالبى گفته شود و همگان نسبت به شخصیّت مدفون در این
بقعه، که سیّدى شریف، جلیل و با عظمت و یکى از فقهاى بنام قرن ششم
بوده آگاهى بیشترى داشته باشند و به این وسیله با نشر معارف اسلامى،
این انتساب دروغى که به غالب امامزادگان ایران مى‏دهند از سرِ عوام
النّاس بیرون آورند؛ باشد که ان شاءاللّه مورد شفاعت جدّ مظلومش
امام حسن علیه‏ السلامواقع شویم.

 

 

[1].  گنجینه آثار قم 2: 145، بناهاى آرامگاهى: 225.

 

[2].  معجم أعلام الشیعه 1: 487.

 

[3].  التحبیر 2: 375 ترجمه 1100.

 

[4].  التجبیر 2: 375 ترجمه : 1100، معجم أعلام الشیعة 1: 488.

 

[5].  الشجرة المبارکة: 84.

 

[6].  الفخرى: 162.

 

[7].  همان

 

[8].  تاریخ نیشابور، المنتخب من السیاق: 335، رقم 671.

 

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی