مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)
جستجو



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
آخرین نظرات
خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه وبسايت ایمیل خود را در کادر ذيل وارد نموده و دکمه ارسال به خبرنامه را بزنید. پس از تکميل مراحل ثبت نام و دريافت اولين ايميل از خبرنامه، روي لينک فعال سازي کليک نمائيد.

لطفا آدرس ايميل خود را وارد کنيد:

FeedBurner

طبقه بندی موضوعی
۲۵ شهریور ۹۳ ، ۱۱:۱۷

امامزاده قاسم ـ شاهواروق تفرش

بقعة زیباى این امامزاده در 25 کیلومترى شهر تفرش و در میان روستاى شاهواروق واقع شده و به «شاهزاده قاسم» مشهور است.

ساختمان بقعه که شباهت کامل با بقعه امامزاده قاسم کهکِ تفرش و نیز با بقعه ابوالعلاى تفرش دارد، متعلّق به دورة صفویّه است. پلان بقعه با طرح چهارضلعى از نماى بیرونى است که دو ایوان اصلى در جانب شمال و جنوب و دو ایوان فرعى در سمت شرق و غرب دارد که مسدود مى‏باشد. ایوان‏ها با جدار سفیدکارى و پوشش مقرنس گچى است. در ایوان جنوبى، کتیبه‏اى به خط نستعلیق برجسته با گچ اشعارى نوشته شده که از قرار ذیل است:

سادات اشرف اند و بود قدرشان جلى‏

آل پیمبــرند و جگــر گــوشـه على‏

بر رویشان نظر مکن از روى جــاهلى‏

الصــالحـــون للَّه و الطالحــون لى‏

بالاى درِ کتیبه گچى، آیات قرآن و نقوش برجسته با طرح‏هاى گیاهى گچبرى شده است. بر فراز بقعه، گنبدى دوپوش به قطر 2 الى 10 و با ارتفاع 11 متر قرار دارد که
به شکل شلجمى است. نماى خارجى گنبد آجرى و داراى ساقه بلندى به ارتفاع حدود دو متر مى‏باشد. نماى داخلى بقعه، گچ اندود است.

در چهار جهت ایوان‏ها، چهار اتاق کوچک تعبیه شده است. از جانب شرق بقعه، راه پلّه‏اى به بام بقعه منتهى مى‏شود.

اتاق مرقد چهارگوش و در بالا داراى طاقنماست. ازاره اتاق سنگ مرمر شده و الباقى دیوار گچ اندود است.

وسط اتاق، ضریح چوبى مشبّک و منبّت‏کارى شده نفیسى با کتیبه‏هاى افقى و عمودى با خطوط برجسته ثلث و تنگه‏هاى قابسازى شده قرار دارد که با یک ضریح آلومینیومى محصور شده است. صلوات چهارده معصوم Œ از جمله کتیبه‏هاى موجود در صندوق است که سرانجام با این کتیبه به اتمام مى‏رسد: «هذا الصندوق امام قاسم بن الامام الهمام امام موسى الکاظم ‰ به تاریخ شهر رجب سنة تسعمة و خمسین و تسعمائة [959] عمل... بن محمود نجار الساوى...».

کتیبة دیگر آن متن ذیل را در بردارد: «وقف نمود مولى امیرحسن بن على بک خلج بن حسین بن ... امامزاده شاه قاسم بن امام موسى کاظم ‰ منصورشاه...».

از ویژگى‏هاى این صندوق، منبّت گیاهى و نقوش چهار على بر روى قاب‏هاى هندسى مربّع و مستطیل آن است. در داخل صندوق نیز یک صندوق نرده‏اى چوبى وجود دارد که آن نیز داراى کتیبه‏اى به خط کوفى تزئینى است.

دور صندوق چوبى، ضریح آلومینیومى جدیدى به رنگ‏هاى سفید و طلایى و شیشه‏هاى سبزرنگ نصب شده که اسامى معصومین Œ با خط نستعلیق زرد رنگ بر زمینه سبز و نیز اشعارى در مدح امامزاده نوشته شده که از قرار ذیل است:

دانــى مشــام جـان ز چه اینجا معطّر است‏

چــون مـــرقد مطهّر ســـبط  پیمبـر است‏

حمدش همین بس آن‏که نسب برده از حسین‏

جــدّش علــى، ولـــى خداوند داور است‏

مــدفون در این مکــان مقدّس شد آن مهى‏

کــو لمعـه‏اى ز نـــور خـداوند اکبر است‏

پـرســى اگــــر ز نام شریفش بگــویمت‏

قاســم شفیــع امّت و فــرزند کاظم است‏

گـــردیده این دیار مصــــون از بلا از آن‏

چــون در جوارِ این حرمِ پاک و اطهر است‏

گـــویم چسان ثناى کسى را که مــادرش‏

زهـــرا یگانه شـــافعه روز محشــر است‏

گـــرچه زخشت و گل بود این با صفا حرم‏

در چشم عارفان همه چون در و گوهر است‏

بر درگهــش ز روى ادب بوســــه مى‏زنند

آن عاشقان که دلشــان مهــــر حیدر است‏

بر روى درِ ضریح با خط نستعلیق متن ذیل نوشته شده است: «ضریح مطهّر حضرت امامزاده قاسم بن امام موسى کاظم با همّت برادران خیر روستاى شاهواروق به نمایندگى مشهدى على شاهواروقى و با نظارت اداره اوقاف و امور خیریّه شهرستان تفرش در تاریخ 17/12/1381 برابر با چهارم محرم الحرام 1424 نصب گردید».

بى‏ادب پا منه اینجا که عجب درگاهى است‏

سجـــده گاه ملک و قبله شاهنشاهى است‏

درِ ورودى حرم، داراى گره چینى و کنده‏کارى‏هاى ظریفى است که برخى از آن‏ها شامل نقش چهار على، آیه قرآن (ان یکاد) و یک دو بیتى زیر:

ســـاحت زیبـا درى چنین پرکار

آن‏کــه او هست نادر الاعصـــار

کـه محـمّد رضــــاى و زوایـى‏

ابن آقا محمّد نجّار، کاتب کسوایى‏

در مجاورت بقعه، مسجد جامع روستاى شاهواروق و یک رشته قنات و چنار کهنسالى قرار دارد که صفایى افزون به محوّطه بخشیده است.

در سالیان اخیر، مرمّت‏هایى در داخل و صحن بقعه انجام گرفته که از جمله آن‏ها، بندکشى جدار خارجى بقعه، اصلاح مسیر چشمه و قنات، دورچینى و حفاظتِ از چنار ارزشمند و کهنسال، دورچینى دیوارها، تعویض درهاى صحن و محوّطه، کاشى کارى حرم، محوّطه‏سازى صحن، توسعه فضاى سبز و نصب ضریح مطلا است.

نسب شریف: براساس زیارتنامة موجود در بقعه و نیز کتیبة صندوق مرقد، امامزاده قاسم، فرزند بلافصل امام موسى
کاظم ‰ معرّفى شده است. این در حالى است که قاسم بن موسى ‰ به اتّفاق نقل مورّخان در حلّه مدفون مى‏باشد
و اینک یکى از زیارتگاه‏هاى مشهور کشور عراق است.
به احتمال قوى، بین قاسم و امام موسى کاظم ‰ چندین واسطه در کتابت صندوق حذف شده و امامزاده قاسم
از نوادگان آن حضرت مى‏باشد.

برخى از پژوهشگران، احتمال داده‏اند که وى نوة امامزاده اسحاق مدفون در شهر ساوه و فرزند امامزاده احمد بن اسحاق مدفون در قم و برادرزادة شاه حمزه مدفون در خیابان آذر شهر قم باشد که در این صورت، نسب شریف او با پنج واسطه به امام هفتم ‰ منتهى مى‏شود که از قرار ذیل است: سیّد قاسم بن ابى‏على احمد بن ابى عبداللَّه اسحاق بن ابراهیم العسکرى بن موسى ابى‏سبحة بن ابراهیم المرتضى بن امام موسى کاظم ‰ .

وى مکنّى به ابوعبداللَّه و سیّدى جلیل القدر بود. حسن بن محمّد بن حسن قمّى، زنده به سال 387 هـ . ق نخستین شخص از مورّخان است که درباره سیّد اسحاق، جدّ امامزاده قاسم مى‏نویسد: «ابوعبداللَّه اسحاق به قم آمد و قصد داشت که به خراسان و طبرستان رود، اما على بن جبلّه اشعرى و دیگر بزرگان عرب قم از او خواهش کردند که در این شهر اقامت کند و او را بسیار اکرام و احترام کردند و به او عطا و بخشش نمودند. او در این شهر ماند و ازدواج کرد و صاحب فرزندانى شد که سه پسر و یک دختر بودند».

از این گزارشِ مورّخ قم، مى‏توان به جلالت قدر و علو مقام و عظمت‏شأن سیّد اسحاق پى برد. آوازه علم و تقوى سیّد اسحاق در کمترین مدّت اقامتش به گوش اهالى قم و نواحى رسید، لذا مردمان آوه از آن حضرت خواهش کردند که به شهر آنان مهاجرت نماید و باعث رشد فکرى و معنوى آنان شود. سیّد اسحاق در آوه به رتق و فتق امور مسلمین مى‏پرداخت تا این‏که عاقبت در دهه اوّل قرن چهارم هجرى در آوه درگذشت.

سیّد اسحاق داراى چهار پسر به اسامى، سیّد ابواحمد موسى، قاسم، ابوعلى احمد، ابراهیم، و یک دختر به نام سیّده زینب خاتون بود که جملگى از بزرگان سادات قم و آوه بودند. آرامگاه مطهّر سیّد اسحاق که به تخفیف اسحاق بن موسى ‰ خوانده مى‏شود در کنار میدان سردارانِ شهر ساوه قرار دارد.

سیّد ابوعلى احمد، سیّدى دیندار و بسیار محترم بود. او در قم مى‏زیست و صاحب دو فرزند به اسامى ابوعبداللَّه حسین و امامزاده سیّد قاسم شد. ابوعلى احمد و فرزندش ابوعبداللَّه حسین در قم در بقعه شاهزاده حمزه مدفون و از زیارتگاه‏هاى مشهور این شهر است. امامزاده قاسم به تفرش مهاجرت کرد و مورد توجّه اهالى این شهر بود تا این‏که عاقبت در ثلثت آخر قرن چهارم هجرى وفات یافت و در روستاى شاهواروق به خاک سپرده شد.

بقعة امامزاده قاسم به شمارة 940 و در تاریخ 28/01/1357 به ثبت آثار ملّى و تاریخى رسیده است.

نظرات  (۱)

۱۷ شهریور ۹۵ ، ۰۲:۵۴ احسان دادور
سلام
ممنون از اطلاعات و وبسایت.

آیا شما می دانید شاعر شعر "سادات اشرف اند و قدر شان ..." که روی دیوار این بقعه است، از کیست؟

خیلی ممنون

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی