مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)
جستجو



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
آخرین نظرات
  • ۲۷ خرداد ۹۶، ۱۳:۵۵ - مجله مد
    ممنون
خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه وبسايت ایمیل خود را در کادر ذيل وارد نموده و دکمه ارسال به خبرنامه را بزنید. پس از تکميل مراحل ثبت نام و دريافت اولين ايميل از خبرنامه، روي لينک فعال سازي کليک نمائيد.

لطفا آدرس ايميل خود را وارد کنيد:

FeedBurner

طبقه بندی موضوعی
۲۲ شهریور ۹۳ ، ۰۹:۲۳

امامزاده ابراهیم ـ قوچان‏

بقعة باشکوه این امامزاده که به «سلطان ابراهیم» مشهور است، در آبادى شهر کهنه، میان قوچان و فاروج واقع شده و اکنون در مسیر اصلى جادّة شمال به مشهد قرار گرفته است.

بناى اصلى حرم، اتاقى مستطیل شکل با چهار درگاه در چهار جانب آن است. در دو طرف شمالى و جنوبى بنا، دو ایوان و در جانب شرقى و غربى و دو سوى ایوان‏ها، رواق‏ها و غرفه‏هایى وجود دارد. در اطراف صحن، بر روى هم 22 غرفه با اتاق‏هایى در پشت آن‌هاست.

در دو سوى ایوان اصلى، دو گلدستة بلند و در دو گوشة جنوبىِ مجموعه نیز دو گلدسته بنا شده است. بر فراز حرم، گنبدى کم خیز بر پاست، ایوان بنا مربوط به سال 1286 هـ . ق مى‏باشد که بر کتیبة آن، 26 بیت شعر خوانده مى‏شود. امامزاده سلطان ابراهیم، از جمله امامزاده‏هایى است که داراى موقوفات بسیار مى‏باشد. از جمله آثار بسیار جالب و معروفى که در این مکان قرار داشت، تعدادى از ورق‏هاى قرآن کریم به خطّ میرزا بایسنقر میرزا شاهرخ گورکانى است که از جمله شاهکارهاى هنرى دوران اسلامى ایران به شمار مى‏رود.

در سال 1363، ضریح بسیار عالى از جنس نقره و طلا بر گِرد مزار نصب شده که بر روى درِ ورودى آن کتیبة ذیل مى‏باشد:

«این ضریح مطهّر، هم‏زمان با پنجمین سالگرد پیروزى انقلاب جمهورى اسلامى ایران به رهبرى زعیم عالى‏قدر امام خمینى به اتمام رسید».

اشعار ذیل دور ضریح مطهّر قلم‏زنى شده است:

این مـــزار پاک ابراهیـم  سلـطان صفــاست‏

زادة مــوسى بن جعفــر، بندة خاصّ خداست‏

بندة پاک رســـول، ســـرو بســتان بتـــول‏

معدن فیض کــرامت، منبع جـود و سـخاست‏

مستمنــــدان را معیّن و بى پناهـان را امیـــد

فیض او بى حد و حصر و لطف او بى منتهاست‏

هیچ کس را نا امیـد از آســتان خــود نکـرد

آیت لطف و عنایت، مَظهــر مِهـــر و عطاست‏

هست این مطلب یقینِ مــا که این دست کریم‏

بهر یاران همچـو جدّ خویشتن مشکل گشاست‏

بارها از حضـــرتش کشف و کرامت دیده‏ایم‏

این حقیقت مـــورد تصـدیق اصحاب ولاست‏

گـــر به این درگاه بـا چشــم بصیرت بنگرى‏

نور حق پیوسته سـاطع، از زمین و از سماست‏

اى شفیع اهــل ایمان! چشـــم امــید عموم‏

بر تو و اجــداد تو همواره تا روز جــزاست‏

چون ضـــریح حضرتش آماده شد در اصفّهان‏

از سراخلاص خود اکنون براین معنى گوا است‏

گفت تاریخش یکى چون کرد سر بیرون زجمع‏

این مــزار پاک ابـراهیــم سلــطان صفاست‏

«حاجى محمّد کریم قوچانى»

دربارة بناى این امامزاده و نسب آن، در کتاب مطلع الشمس مطالب جالبى آمده که به نقل برخى از آن‌ها مى‏پردازیم:

«...مى‏گویند: پسر حضرت رضا ‰ مى‏باشد... اصل بنیادى اوّلین را سلطان محمّد خوارزم شاه نهاده و چون قبله را انجام رسانیده، قبل از عمارت ایوان و صحن و سایر ملحقات، خبر هجوم تتار اشتهار یافته... پس در قرون سلاجقه، امرا و حکّام و رؤساى قبایل و ارباب مکنتى که در این جا بوده‏اند، اضافات کرده‏اند و عمارات افزوده است. و در زلزلة سال 1268 هـ . ق، گنبد و دیوار چهار بدن حرم خراب شده، ایلخانى وقت که از قبیله زعفرانلو بوده، ساخته است و بنیادى بر روى ریشه و اساس همان
عمارت قدیم است و در زلزلة اخیر، شکستى فاحش در
آن به هم رسیده، لهذا قبّه را بر چیده‏اند و این ایّام مشغول ساختن مى‏باشند».

در سالیان اخیر به طرز باشکوهى، بقعة سلطان سیّد ابراهیم، آیینه‏کارى، نقّاشى، گچ‏برى، و کاشى‏کارى شده است. در زیر گنبد نیز ضریحى از نقره و آب طلا نصب کرده‌اند که عظمت خاصّى به بقعه داده است. همچنین صحن بزرگ، و درخت‏کارى اطراف صحن و احداث حجرات براى استراحت زوّار، همگى باعث رونق و آبادانى بقعه گردیده است. از این‏رو، زایرانى که قصد زیارت امام على بن موسى الرضا ‰ را دارند، چند ساعتى نیز در این مکان شریف استراحت و زیارت مى‏نمایند تا مقدّمه‏اى جهت فیض بزرگ باشد. شخصیّت مدفون در بقعه را سلطان ابراهیم، فرزند امام رضا ‰ مى‏دانند. امّا مرحوم سیّد مهدى بن مصطفى تفرشى در
این باره مى‏نویسد:

«ابراهیم بن امام على‏الرضا در کتاب گنج دانش نوشته که در قوچان خراسان بقعه دارد مزور است». مطلب فوق، در کتاب «تحفة العالم» نیز اشاره شده است. جالب این‌که تا چندى قبل، این امامزاده به فرزند امام رضا ‰ منسوب بوده و مى‏گویند: صندوق چوبى داشته که روى آن تصریح شده بود که وى فرزند امام رضا ‰ است. همچنین در یک طومار خطّى بسیار قدیمى و کهن ـ که در دست یکى از سادات منطقة قوچان است ـ از این امامزاده به عنوان ذوالانوار تعبیر شده و صراحتاً نام آن ابراهیم بن رضا ‰ نوشته شده و قاتل ایشان را یوسف بن نعمان جوینى معرّفى نموده است. چندى پیش که ضریح جدید امامزاده در حال ساخت بود، بعضى از اهالى به خاطر آن‌که بر اصل این ادّعا مشکوک بودند، امامزاده را منسوب به موسى بن جعفر ‰ و برادر امام رضا ‰ معرّفى کرده‏اند.

هر چند برخى از علماى انساب و مورّخان براى حضرت رضا ‰ فرزندى به نام ابراهیم ضبط کرده‏اند، امّا در منابع موجود تأکید شده که همة فرزندان حضرت رضا ‰ در کودکى وفات یافته‏اند، مگر فاطمه و امام جواد ‰ . از این‏رو، هیچ دلیلى براى دفن وى در قوچان در دست نیست و این فرع بر مهاجرت او به ایران است؛ لذا کلمة سلطان که در اوّل نام این امامزاده شهرت دارد و به نام سلطان ابراهیم معروف است، حاکى از این است که شخصیّت مدفون در این بقعه یکى از مشاهیر سادات خراسان بوده که از موقعیّت خوبى برخوردار بوده است.

به احتمال قریب به یقین، شخص مدفون در این بقعه، سیّد جمال‏الدّین ابراهیم بن موسى بن جعفر بن محمّد بن اسماعیل بن احمدامیرجه بن محمّد بن احمدالاسود بن محمّد اعرابى بن قاسم بن حمزة امام موسى الکاظم ‰ است. وى سیّدى جلیل‏القدر، عظیم‏الشان، بسیار بزرگوار و شریف بود که نقابت سادات طوس را به عهده داشت. او داماد سیّد ابوالقاسم موسوى، نقیب مرو بود. بیهقى مى‏گوید: «او را در مشهد الرضا ‰ ملاقات کردم، سالیانى نقیب آن جا بود. او برادرى داشته به نام کمال‏الدّین على که در سال 522 هـ . ق وفات یافت و در مجلس تعزیة او شرکت جستم».

در یکى از نقل‏هاى علماى انساب، اشاره شد که بدنش را در رودخانة اترک مى‏اندازند و با موقعیّت فعلى بقعه به جهت نزدیکى به رود اترک در قوچان مطابقت داده مى‏شود. بنابراین، شخص مدفون در شهر کهنة قوچان همین سیّد ابراهیم موسوى است که نسب شریفش با ده واسطه به امام هفتم ‰ منتهى مى‏شود.

از آن جایى که در کلام علماى انساب، از او به عنوان امیر سیّد جمال‏الدّین یاد شده و او سرپرست سادات طوس و مشهد الرضا ‰ بود و با این اعتراف که شخص مدفون در بقعه،
هم اکنون به ابراهیم بن موسى بن جعفر مشهور است، لذا ابراهیم بن موسى بن جعفر، نواده حمزة بن موسى ‰ با برادر حضرت امام رضا ‰ ، ابراهیم بن موسى ‰ اشتباه شده است.

به هر حال، وى سیّدى جلیل‏القدر، شریف و از بزرگان سادات مشهد بود که در سال 530 هـ . ق به شهادت رسیده است.

نظرات  (۱)

با سلام
میشه لطف کنید چند منبع دقیق برای اثبات این که ایشان فرزند امام موسی کاظم هستند را عنوان کنید
ممنون
پاسخ:
سلام ، از نوادگان امام هفتم است و به کتاب الفخری و الشجره المبارکه ومواردالاتحاف مراجعه نمایید .

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی