مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام

سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های ایران جهان اسلام (امامزاده ، بقعه، آرامگاه، مقبره، مزار، گنبد، تربت، مشهد، قدمگاه، مقام، زیارت، معرفی عالمان انساب، کتابشناسی مزارات و زیارت و انساب

مزارات ایران و جهان اسلام
سایت علمی پژوهشی زیارتگاه های جهان اسلام (معرفی بیش از چهل هزار زیارتگاه)
جستجو



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
آخرین نظرات
  • ۲۷ خرداد ۹۶، ۱۳:۵۵ - مجله مد
    ممنون
خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه وبسايت ایمیل خود را در کادر ذيل وارد نموده و دکمه ارسال به خبرنامه را بزنید. پس از تکميل مراحل ثبت نام و دريافت اولين ايميل از خبرنامه، روي لينک فعال سازي کليک نمائيد.

لطفا آدرس ايميل خود را وارد کنيد:

FeedBurner

طبقه بندی موضوعی
۲۵ شهریور ۹۳ ، ۰۹:۰۸

آرامگاه عزیر نبى ع ـ تفرش

این آرامگاه قدیمى در روستاى دینجرد (دینه‏گرد) از دهستان بازرجان، در دو کیلومترى شمال غربى شهر تفرش و پس از خروجى شهر تفرش به دانشگاه آزاد اسلامى واقع شده و به «امامزاده عزیز» نیز مشهور است.

ساختمان آرامگاه در نزدیکى مسجد روستا واقع شده و بناى آن آجرى قدیمى و شامل یک درگاه ورودى و یک حرم با گنبد آجرى دوپوش است. گنبد از خارج ترک‏دار هرمى است و از داخل عرقچینى مى‏باشد.

دور مرقد داراى کاشى ستاره‏اى فیروزه‏اى و کاشى زرین فام ستاره‏اى حاشیه دار با کتیبه کوفى است. صندوق روى مرقد داراى کتیبه‏اى به شرح ذیل مى‏باشد: «این صندوق در زمان دولة سلطان العادل سلطان شاه طهماسب بهادرخان انجام یافت فى سنة 957، نبى عربى و رسول مدنى واخیه اسداللَّه مسمّى بعلى و بزهراء بتول و باُم ولدتها و بسبطیه و شبلیه هما نجل زکى و بعباد و بالباقر و الصادق حقاً و بموسى و على و تقى و نقى و بذى العسکر و الحجّة القائم بالحق الذى یضرب بالسیف و حکم ازلى، اجب الیوم دعایى و ترحم حضرایى و افیض حاجاتى الکل الهى و ولى و تقبل بقبول حسن، وقف نمود عالیجناب سعادت جناب بانى الخیرات و المبرات خواجه معزالدّین رمضان على بن مغفرت مآب المستغفر فى البحار الرحمة و الغفران زین الدّین على فرزند... این صندوق را بر مزار متبرّک عزیر نبى ‰ ، عمل استاد شاه نظر بن استاد یارعلى کاسوایى بامداد استاد رستم و استاد حسین کاسوایى».

در جوار بقعه، گورستان عمومى روستاست و هم اکنون در آن‏جا درگذشتگان روستا دفن مى‏شوند. چنار کهنسالى نیز در مجاورت بقعه است که داخل آن سال‏ها پیش مکتب‏خانه روستایى بوده است. این بنا در سالیان اخیر مرمّت شده است.

شرح حال حضرت عُزَیر ‰ : حضرت عُزَیر ‰ از پیامبران الهى است. نام آن حضرت در قرآن کریم یک بار آمده و در کتاب نِحِمیاى نبى ‰ شش بار و در کتاب عزراى نبى ‰ 13 بار با تلفّظ «عِزرا» یاد شده است. در کتاب عزرا آمده است: «این عِزرا از بابِل برآمد که او در شریعت موسى که خداوند خداى اسرائیل داده بود، کاتبِ ماهر بود». حضرت عُزَیر ‰ در سال 458 ق. م از بابل (نزدیکى کوفه) به اورشلیم رفت و به گردآورى متن تورات و تعلیم فرایض شریعت خداوند کوشید. آن حضرت پس از اتمام بازنویسى تورات، مردم را به مقابل دروازه آب در اورشلیم (بیت المقدّس) فراخواند و خود
بر منبرى چوبین فراز شد و کتاب خدا را از صبحدم تا نیمروز بر ایشان خواند. حضرت عُزَیر ‰ نزد یهودیان منزلتى رفیع یافت تا به آن‏جا که عدّه‏اى قایل به الوهیّت او گردیدند،
چنان که قرآن کریم مى‏فرماید: «و یهودیان گفتند عُزَیر
پسر خداست... خدا آن‏ها را هلاک و نابود کند؛ چرا آن‏ها باز به خدا نسبت دروغ دادند».

محل دفن حضرت عُزیر ‰: در متون اسلامى و کتاب مقدّس هیچ اشاره‏اى به مدفن حضرت عزیر نشده، اما دو مقبره در عراق و سوریه به آن حضرت منسوب است. مزار منسوب به حضرت عُزیر ‰ در عراق از شهرت بیشترى برخوردار است. این بقعه در «روستاى العُزَیر» در 60 کیلومترى شمال غربى بصره و بر سر راه بصره به عماره در حاشیه رود دجله قرار گرفته است. زکریّا بن محمّد قزوینى در قرن 5 ق / 11 م درباره این منطقه نوشته است: «مِیسان منطقه‏اى است با روستاها و نخلستان‏هاى بسیار بین بصره و واسط و اهالى آن شیعه هستند و قبر عُزَیر پیامبر ‰ در آن‏جا مشهور و پر رونق است و یهودیان به خدمت در آن مشغول‏اند و موقوفاتى براى آن هست و نذورات خود را به آن‏جا مى‏برند».

 رابى بنیامین تودولایى در سفرنامه‏اش به سال 568 ق / 1173 م درباره این زیارتگاه چنین نوشته است:

 «از بصره به شهر سامره یا شَطُّ العرب در مرز ایران مى‏رسیم... معلم مذهبى ـ عِزرا ـ در این‏جا دفن شده، چون وقتى از اورشلیم نزد اَردشیر شاه بازگشت، در همان جا فوت کرد. در مقابل قبر او، کنیسه بزرگى قرار دارد و در سوى دیگر، عرب‏ها مسجدى ساخته‏اند که در آن به عبادت مى‏پردازند. عرب‏ها براى عزرا احترام زیادى قایل‏اند».

 این بقعه پیشتر داراى گنبدى خشتى و بدون تزیینات معمارى بود. در دهه دوّم قرن 13 ش / 20 م گنبد قبلى تخریب و گنبد جدیدى به جاى آن بنا گردید. در سال‏هاى اخیر، گنبد حرم حضرت عزیر ‰ با کاشى‏هاى آبى رنگ پوشانده شد و قسمت‏هایى از آن تعمیر گردید. در زیر گنبد مطهّر، صندوقى به ارتفاع 5/1 متر وجود دارد که با پارچه سبزرنگى پوشانده شده و زیارت‏نامه‏اى نیز بر روى صندوق نهاده‏اند. داخل روضه مبارکه گچ اندود است و گچبرى‏هاى ساده‏اى در آن به چشم مى‏خورد. بقعه حضرت عزیر ‰ از خشت پخته ساخته شده و اطراف آن را نخلستانى احاطه کرده است.

 برخى یهودیان معتقدند که مزار حضرت عُزَیر ‰ در روستاى «تاکِف» از توابع شهر حَلَب در شمال سوریه است. در «سِفْرِ یوحاسین» نوشته یاکوب سیکلى آمده است: «من به حَلَب رفتم. از حلب تا محل مقبره عِزراى کاتب به اندازه 2 روز پیاده راه است. عزرا توراتش را در این‏جا نگاشت و هنوز شمعدان‏هاى بزرگى که عزرا براى نوشتن از آن استفاده مى‏کرد، در این‏جا باقى است. این روستا تاکِف نام دارد و در این‏جا کنیسه‏اى وجود دارد».

 قابل توجّه است که ناصر خسرو قبادیانى نیز در سفرنامه‏اش آورده که مزار حضرت عُزَیر ‰ را در نزدیکى شهر عَکا در شمال غربى فلسطین زیارت کرده است: «[در نزدیکى عَکا] به دیهى رسیدیم که آن را اِعبِلین مى‏گفتند و قبر هود ‰ آن‏جا بود، به زیارت آن دریافتم. اندر حَظیره او درختى خَرتوت (خرنوب) بود و قبر عُزَیر النبى ‰ آن‏جا بود، زیارت آن کردم». همچنین گفته مى‏شود که مزار حضرت عزیر ‰ بر سر راه بیت المقدّس به دمشق قرار گرفته است.

 طبق اقوال مختلف تاکنون، هیچ یک از مورّخان،
قبر حضرت عزیر نبى ‰ را در ایران ننوشته‏اند و قبر عزیر نبى ‰ در عراق از شهرت بیشترى برخوردار است.

شخص مدفون در این بقعه: چنان‏چه اشاره شد، براساس نوشتة صندوق مرقد و شهرت محلّى، آرامگاه کنونى به عزیر نبى ‰ نسبت داده شده است. برخى از اهالى نیز این مکان را به امامزاده‏اى به نام عزیز انتساب مى‏دهند که با منابع موجود همخوانى دارد. زیرا پدر و اجداد سیّد عزیر نامى در قم و تفرش سکونت داشته‏اند که نسب شریف او از قرار ذیل است:

سیّد عزیز بن أبى یعلى مهدى بن محمّد الزینبى بن حسین امیرکا بن على بن حسین بن عیسى الاکبر النقیب بن محمّد الازرق بن على العریضى بن امام جعفر صادق ‰ .

نخستین شخص از این خاندان که به قم مهاجرت نموده، على بن حسین بن عیسى الاکبر النقیب است، او ابتدا در رى ساکن بود، سپس به قم آمد و در این شهر از او؛ عبداللَّه و حسین همیرجه معروف به امیرکا به دنیا آمد. حسین، در قم با دختر ابوالحسن احمد بن على علوى ازدواج کرد و صاحب سه فرزند به اسامى؛ محمّد معروف به زینبى، حسن معروف به حسنویه و ابوالحسن على شد.

بنابراین، جدّ اوّل و جدّ دوّم امامزاده سیّد عزیز در قم به
دنیا آمده و از بزرگان این شهر به شمار مى‏رفتند. علماى انساب به اتّفاق براى محمّد بن حسین همیرجه، فرزندى به
نام ابویعلى مهدى ذکر مى‏نمایند که زیاده با حشمت و
سیّدى پرهیزگار و عابدى زاهد بود. او نقابت سادات قم،
تفرش و آبه را به عهده داشت و از قم به تفرش مهاجرت
کرد و در حدود سال 460 هـ . ق در تفرش وفات یافت
و آرامگاه او در این شهر به ابوالعلاء مشهور و یکى از زیارتگاه‏هاى معتبر ایران است.

ابویعلى مهدى، در قم و تفرش صاحب دو پسر به نام مهدى و عزیز و چهار دختر به نام‏هاى: سیّده خدیجه خاتون، بریهه، سترک و فاطمه شد. سه تن از دختران او به همراه پدر به تفرش مهاجرت کردند. اما دختر بزرگ او سیّده خدیجه خاتون در قم ماندگار شد و با یکى از پسرعموهاى خود ازدواج نمود و در نیمه اوّل قرن ششم هجرى وفات یافت. آرامگاه او در روستاى خدیجه خاتون قم است.

سیّد عزیز در روستاى دینه‏گرد مى‏زیست و در حدود سال 522 هـ . ق وفات یافت و در این مکان دفن شد. در برخى از منابع نام وى سیّد عزیزى ذکر شده است. در شهرت محلّى به اشتباه به عزیر نبى اللَّه ‹ خوانده شده که در سالیان اخیر تصحیح شده است. متأسّفانه از همسر و تعداد فرزندان او اطّلاعى در دست نیست. خواهر مکرمه‏اش سیّد فاطمه خاتون در همین روستا داراى گنبد و بارگاه مى‏باشد. دو خواهر دیگر او به نام‏هاى سیّده بریهه و سترک در شهر تفرش مدفون بوده و آرامگاه آنان به بى‏بى ستین مشهور است.

بقعة امامزاده عزیز به شمارة 27869 و در تاریخ 01/09/1388 به ثبت آثار ملّى و تاریخى رسیده است

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی